THE ROLE OF THE PUBLIC PROSECUTOR IN CRIMINAL PROCEEDINGS – THE POLISH PERSPECTIVE
DOI:
https://doi.org/10.55516/ijlso.v6i1.304Keywords:
criminal proceedings, preparatory proceedings, prosecutor, rule of law, public prosecutor, law enforcement authorityAbstract
The subject of the presentation will be an analysis of the role of the prosecutor in Polish criminal proceedings. The prosecutor’s activity is determined by the principles governing the prosecution service, an institution that has undergone significant organizational changes in recent years and continues to evolve. The author will begin with an introduction presenting the constitutional and systemic position of the prosecutor within the framework of the bodies responsible for the protection of the rule of law and within the system of criminal procedure authorities. It will then move on to discuss the prosecutor’s role in criminal proceedings, identifying three main functions: (1) as the authority conducting preparatory proceedings, (2) as the public prosecutor, and (3) as the guardian of the public interest. Each of these roles will be discussed in greater detail. In connection with the ongoing debate on the prosecutor as the guardian of the public interest (and the rule of law), the author will also offer de lege ferenda remarks.
References
Augustyn P., Bała K., Połączenie funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego jako zagrożenie dla praworządności, Roczniki Administracji i Prawa 2021, XXI, z. 2.
Cieślak M., Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, Warszawa 1984.
Czarnecki P., O trzech zaniechaniach projektowanej nowelizacji Kodeksu postępowania karnego (postulowane zmiany dotyczące właściwości rzeczowej, jednolitej formy postępowania przygotowawczego i składu sądu), Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych Volume XXIX: 2025 No. 1.
Daszkiewicz W., Oskarżyciel w polskim procesie karnym, Warszawa 1960.
Esmein A., A History of Continental Criminal Procedure with Special Reference to France, Boston, 1913.
Gerecka-Żołyńska A., Niezależność prokuratury i prokuratorów – nowe rozwiązania na tle dotychczasowych kontrowersji, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny Rok LXXVIII – zeszyt 1 – 2016.
Głębocka J., Model francuskiego postępowania przygotowawczego w ujęciu prawnoporównawczym, Warszawa 2023.
Grzegorczyk T., Tylman J., Polskie postępowanie karne, Warszawa 2011.
Grzeszczyk W., Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. I KZP 26/08, Prok. i Pr. 2009, nr 7–8.
Grzeszczyk W., Wpływ orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na procedurę karną, Prokuratura i Prawo nr 11, 2005.
Kędzierski J., O niezależność prokuratury – w kręgu faktów i mitów, Prokuratura i Prawo nr 1, 2009.
Maroń G., Zbiór zasad etyki zawodowej prokuratorów w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Prokuratura i Prawo 2024, nr 2.
Olszewski R., Role prokuratora w postępowaniu karnym, Prokuratura i Prawo nr 1, 2014.
Prusak F., Nadzór prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym, Warszawa 1984.
Samborski E., Zarys metodyki pracy prokuratora, Warszawa 2010.
Seroczyńska M., Międzynarodowy standard statusu i organizacji prokuratury a najnowsze zmiany polskiego porządku prawnego, Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych Rok XXI: 2017, z. 2.
Skowron B., [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. III, red. K. Dudka, Warszawa 2023, art. 325(a).
Stanek G. [w:] P. Drembkowski (red.), Prawo o prokuraturze. Komentarz [w:] Prawo o prokuraturze. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Komentarz, wyd. 1, 2021, art. 7.
Turek P., Prawo o prokuraturze. Komentarz, Warszawa 2023.
Tylman J., Nadzór nad dochodzeniem w opiniach prokuratorów, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Iuridica 1988, nr 35.
Ważny A., Konstytucja bez prokuratury, Prok. i Pr. 2009, nr 9.
Wiśniewski Ł., Sędzia dochodzenia w niemieckim postępowaniu karnym, PiP 2011, nr 12.
Wysocki D., Nowe usytuowanie prokuratury w systemie organów państwowych, Państwo i Prawo 2010, nr 5.
Zięba-Załucka H., Prokuratura a Sejm, Przegląd Prawa Konstytucyjnego nr 3 (67)/2022.
Legal sources:
Act of 13 October 1995 – Hunting Law, Journal of Laws 2025, item 539.
Act of 20 June 1985 on the Prosecution Service, Journal of Laws 2011 No. 27, as amended.
Act of 25 June 1997 on the Crown Witness, Journal of Laws 2016, item 1197.
Act of 28 January 2016 – Law on the Prosecution Service, Journal of Laws 2024, item 390, as amended.
Act of 28 January 2016 – Law on the Prosecution Service, Journal of Laws 2016, item 177.
Act of 28 September 1991 on Forests, Journal of Laws 2025, item 567.
Act of 6 June 1997 – Code of Criminal Procedure, Journal of Laws 2025, item 46, as amended.
Act of 6 June 1997 – Penal Code, Journal of Laws 2025, item 383, as amended.
Act of 9 October 2009 amending the Act on the Prosecution Service and certain other acts, Journal of Laws 2009, No. 178, item 1375.
Constitution of the Republic of Poland of 2 April 1997, Journal of Laws 1997 No. 78, item 483, as amended: 2001 No. 28, item 319; 2006 No. 200, item 1471; 2009 No. 114, item 946.
Council of Europe Convention on Action against Trafficking in Human Beings, concluded in Warsaw on 16 May 2005, Journal of Laws 2009 No. 20, item 107.
Criminal Law Convention on Corruption, concluded in Strasbourg on 27 January 1999, Journal of Laws 2005 No. 29, item 249.
Framework Decision 2002/584/JHA of 13 June 2002 on the European Arrest Warrant and the surrender procedures between Member States, OJ L 190, 18.7.2002, p. 1.
International Covenant on Civil and Political Rights, opened for signature in New York on 19 December 1966, Journal of Laws 1977 No. 38, item 167.
Judgment of the Court of Justice of the European Union in Case C‑508/18.
Judgment of the Court of Justice of the European Union in Case C‑509/18.
Judgment of the Court of Justice of the European Union in Case C‑584/19.
Judgment of the Court of Justice of the European Union in Case C‑82/19.
Rec(2000)19 – Recommendation of the Committee of Ministers to member states on the role of public prosecution in the criminal justice system (adopted by the Committee of Ministers on 6 October 2000 at the 724th meeting of the Deputies of Ministers) [Non-official translation / Traduction non-officielle], https://search.coe.int/cm?i=09000016805b049c [accessed: 18.11.2025].
Regulation of the Minister of Justice of 22 September 2015 on authorities authorised, alongside the Police, to conduct investigations and authorities authorised to file and support prosecutions before the court of first instance in cases where investigations were conducted, as well as the scope of matters entrusted to these authorities, Journal of Laws 2015, item 1725.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 International Journal of Legal and Social Order
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
